Jodium

Jodium is nodig voor een goede werking van de schildklier. Het is van essentieel belang voor de aanleg van de hersenen en de groei van het lichaam. Ook is het verantwoordelijk voor de myelinisatie van het ontwikkelende centrale zenuwstelsel. 

Een gebrek aan jodium kan de ontwikkeling remmen, wat resulteert in lagere IQ scores. Het kan een nadelig effect kan hebben op cognitie, verbale kennis, non-verbaal en verbaal abstract redeneren, visueel-ruimtelijke waarneming en executieve functies. Bij volwassenen kan een jodiumtekort problemen geven met concentratie en geheugen en een verminderd denk- en reactievermogen.

Primaire reflexen

Jodiumtekort tijdens de zwangerschap kan leiden tot: schildklierproblemen bij de foetus en onomkeerbare neurologische en cognitieve gebreken die zich manifesteren als cretinisme (mentale achterstanden, primaire reflexen, visuele problemen, gezichtsmisvormingen, groeiachterstand en diplegie; het niet goed kunnen bewegen van beide benen.

Naast cognitieve vertragingen, primitieve reflexen en piramidale tekens, omvat myxodemateus cretinisme ernstige groeiachterstand, droge huid en afwijkingen op het elektrocardiogram. 

Bron (wetenschappelijk onderzoek):

Jodiumtekort

Het lichaam verbruikt eerst de jodiumvoorraad van de schildklier. In de eerste instantie wordt de werking van de schildklier licht vertraagd, met allerlei vage, a-specifieke klachten tot gevolg. Wat kunnen de gevolgen zijn?

  • Lichamelijk:
    • vermoeidheid
    • geheugenverlies
    • kouwelijkheid
    • obstipatie
    • gewichtstoename
    • haaruitval
    • droge huid
    • spierkrampen
    • gewrichtsklachten
    • oedeem (vocht vasthouden)
    • struma (vergroting van de schildklier)
    • auto-immune thyreoïditis
  • Mentaal:
    • ontwikkelingsachterstand
    • concentratieproblemen,
    • traagheid,
    • lusteloosheid
  • Vruchtbaarheid & zwangerschap:
    • anovulatie (geen eisprong)
    • onvruchtbaarheid
    • zwangerschapshypertensie
    • zwangerschapscomplicaties
    • groei – en ontwikkelingsachterstand ongeboren kind
    • sterfte ongeboren kin

Schildklierhormonen

De schildklier wordt vanuit de hersenen aangestuurd door de hypothalamus en de hypofyse. Er wordt TSH (schildklier stimulerend hormoon) aangemaakt om de schildklier te activeren. 

De schildklier maakt op dit commando T4 aan en een klein beetje T3. In o.a. de lever, de darmen en de nieren wordt het inactieve T4 omgezet naar het actieve T3 hormoon. 

Dit actieve T3 hormoon activeert in de cellen en mitochondria je metabolisme en energie aanmaak. Het is je gaspedaal.

Overleving: reversed T3

In gevaarlijke situaties gaat het lichaam in de overlevingsstand. De cellen die niet rechtstreeks betrokken zijn bij de overleving worden zolang als nodig uitgezet. De brandstof wordt speciaal gereserveerd voor het overleving.

In de overlevingsstand wordt T4 niet omgezet naar T3, maar naar reversed T3 (rT3). De énige taak van rT3 is het bezetten van de T3 receptoren op de cel zodat T3 de cel niet in kan. De rT3 werkt als rempedaal, zodat er geen energie wordt verspild.

Denk bij overleving aan: stress, financiën, deadlines leaky gut, voedselintolerantie, overactieve immuunsysteem.

Een slecht/niet werkende schildklier

Een schildklier die niet (goed) werkt kan grote gevolgen hebben. Een aantal voorbeelden:

  • Lichamelijk:
    • groeiachterstand
    • schisis 
    • kleine plasser
    • stekelig haar
  • Motoriek:
    • ontwikkelingsvertraging: wat later rollen, zitten, staan, lopen en praten.
    • houterig bewegen
    • onhandig: vaker vallen of iets omstoten
    • zwakke ijne motoriek
  • Op school:
    • meer tijd en herhaling nodig
    • zwak werkgeheugen
    • moeite hebben met ruimtelijk inzicht wat bijvoorbeeld nodig is voor rekenen
    • snel afgeleid
    • netjes leren schrijven is lastig
  • Zintuigen:
    • Scheelzien 
    • Problemen met horen

Tijdens de zwangerschap

Het ongeboren kind krijgt jodium van de moeder, via de navelstreng. Een tekort kan zwangerschapshypertensie veroorzaken. Als de moeder een tekort aan jodium heeft dan kan de schildklier van het kind ook niet goed. Jodiumtekort tijdens de zwangerschap kan onomkeerbare neurologische en cognitieve stoornissen bij het kind veroorzaken. In het colostrum, de eerste moedermelk, worden hoge jodium-gehaltes gevonden.

Uit onderzoek blijkt dat er een verband is tussen een licht tot matig jodiumtekort tijdens de zwangerschap en de cognitieve functies (IQ en leesvaardigheid) van kinderen van 8 en 9 jaar.

Mogelijke gevolgen:

Bij de aanstaande moeder:

  • zwangerschapshypertensie
  • zwangerschapscomplicaties

Bij het ongeboren kind:

  • groei – en ontwikkelingsretardatie
  • sterfte

Hielprik

Vanaf 1980 worden alle pasgeborenen in Nederland gescreend op congenitale hypothyreoïdie (CH). Bij deze aandoening werkt de schildklier vanaf de geboorte te traag of helemaal niet. Naast CH wordt tegenwoordig op nog 17 andere aandoeningen gescreend.  Kenmerken van schildklierproblemen bij de baby:

  • gele huids- en oogkleur 
  • lage spierspanning
  • grote tong
  • bolle buik
  • ruime fontanellen
  • zwelling in hals
  • weinig drinken
  • houden vocht vast
  • slapen veel
  • huilen klinkt schor

Voeding en supplementen

Jodium krijgen we via de voeding binnen. In Nederland is er jodium toegevoegd aan brood en veel soorten zout (Jozo = Jodium zout).

Om jodiumtekort te voorkomen is het belangrijk om gevarieerd te eten en te zorgen voor voldoende jodium in de voeding. Een natuurlijke bron met een zeer hoog jodiumgehalte is kelp, een bruin zeewier met een grote voedingswaarde. Naast jodium bevat kelp ook veel vitaminen, mineralen, eiwitten en antioxidanten.

Zeewater bevat veel jodium waardoor zeevoedsel (vis, schelpdieren en zeewier/kelp) dat ook bevat.

In eieren en melk zit jodium, als de dieren voldoende jodium hebben binnengekregen.

Jodium kan ook als supplement worden ingenomen. Uit onderzoek bij blijkt dat dit de cognitieve vaardigheden kan versterken. 

Testen op jodiumtekort

Het jodiumgehalte kan worden bepaald met een urinetest. Het niveau hoort boven de 100 mcg/L te zijn.

Testen van de schilklierwaarden

De schildklierwaarden kunnen worden gemeten door bloedonderzoek. Bij een probleem met de schildklier zelf is de TSH waarde vaak verhoogd.

Als het probleem in de aansturing van de schildklier ligt kan de TSH waarde normaal of zelfs verlaagd zijn, dan is het verstandig om verder onderzoek te doen naar bijv de T4 en T3 waarden. In dat geval is het belangrijk om ook de andere hormonen, glucosewaarden en cortisol te onderzoeken.

In de praktijk wordt vaak alleen naar de T4 waarde gekeken. Als er een probleem is met de omzetting van het (inactieve) T4 naar het actieve T3, komt dit niet aan het licht. Ook de waarde van rT3 kan een hoop klachten verklaren.

Index:

Aan deze lijst wordt gewerkt! De uiteindelijke lijst zal de belangrijkste supplementen & nutriënten bevatten die effect hebben op de ontwikkeling en verbetering van het zenuwstelsel.