Het Zenuwstelsel

In het lichaam spelen talloze processen die ervoor zorgen dat we zo goed mogelijk overleven. In een ideale situatie loopt dit allemaal soepel en voel je je fit en gezond. Er zijn twee belangrijke systemen die ervoor zorgen dat het lichaam werkt als één geheel: het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Deze twee stelsels werken nauw met elkaar samen en ondersteunen elkaar.

Het zenuwstelsel is een netwerk in het lichaam dat bestaat uit zenuwbanen (axonen). Deze banen bestaan uit bundels zenuwvezels. Ze vormen belangrijke communicatiekanalen tussen de hersenen en de rest van het lichaam. 

Het zenuwstelsel zorgt ervoor dat we inwendige en uitwendige prikkels waar kunnen nemen. Onze zintuigen registreren een prikkel waarna er een reactie volgt in samenhang met spieren en organen in de vorm van reflexen.

Daarnaast bestuurt het zenuwstelsel ook hogere functies zoals coördinatie, willekeurige activiteit, geheugen en psychische processen.

Primaire reflexen en het zenuwstelsel

Er zijn veel verschillende reflexen, ieder van deze reflexen zorgt voor de aansturing van een stukje van het zenuwstelsel. Als een prikkel het lichaam binnenkomt zorgt een reflex ervoor dat het zenuwstelsel in actie komt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen primaire reflexen en posturale (levenslange) reflexen.

Primaire reflexen worden al actief in de baarmoeder. Ieder reflex activeert een specifieke beweging die hoort bij een specifiek stukje zenuwstelsel. Dit gebeurt buiten de wil om. 

Iedere reflexmatige beweging zorgt voor de verdere ontwikkeling van zijn eigen stukje zenuwstelsel. Het eindeloos herhalen van al deze bewegingen zorgt uiteindelijk voor een rijp, goed functionerend zenuwstelsel. De meeste primaire reflexen hebben rond de leeftijd van één jaar hun werk gedaan en zijn daarna niet meer actief.

De ontwikkeling van het zenuwstelsel gebeurt stap voor stap, in een vaste volgorde. Wat nu als het niet volgens plan gaat?

Reflexen en vaardigheden, en de ontwikkeling ervan, zijn onderling afhankelijk van elkaar. Het actief blijven van reflex A kan ervoor zorgen dat reflex B, C en D nog niet kunnen integreren en dat het zenuwstelsel nog niet rijp genoeg is om vaardigheden X, Y en Z te ontwikkelen.

Motoriek, evenwicht, spierspanning, proprioceptie, maar ook gedrag en leervaardigheden, ze zijn allemaal afhankelijk van een goede integratie van de primaire reflexen. 

Posturale reflexen zijn de houdingsreflexen die het mogelijk maken om rechtop te staan, te lopen, te springen en rechtop te zitten zonder om te vallen. Ze blijven ons hele leven actief. 

Functies van het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel heeft vier belangrijke functies, namelijk:

  • Aansturen van inwendige weefsels en organen (homeostase).
  • Afstemmen van de activiteiten van organen (bijv. bij schrijven; samenspel handen en hoofd)
  • Overleven en deelnemen aan de buitenwereld en de coördinatie daarvan
  • Psychische functies coördineren, bijvoorbeeld bewustzijn, denken, leren, voelen, creatief zijn

Het zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichaam veilig blijft. Het lichaam heeft overal sensoren (zintuigen) die reageren op veranderingen binnen maar ook buiten het lichaam. De werking van het zenuwstelsel verloopt altijd volgens hetzelfde patroon: prikkel (sensorische input) – verwerking – gevolg (motorische output)

Zodra er een prikkel binnenkomt wordt deze vertaald naar een impuls. Deze impulsen, elektrische en chemische signalen, worden via de zenuwen naar het centrale zenuwstelsel gestuurd. Zodra er gereageerd gaat worden stuurt het zenuwstelsel impulsen naar de spieren of klieren die zorgen voor de motorische output.

Onderverdeling zenuwstelsel

Het zenuwstelsel wordt qua anatomie (bouw en ligging) onderverdeeld in het centraal zenuwstelsel dat bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg en het perifeer zenuwstelsel dat bestaat uit de zenuwen die de organen verbinden met hersenen en ruggenmerg.

Vervolgens vindt er naar functie een verdere onderverdeling plaats. Het perifeer zenuwstelsel wordt onderverdeeld in het somatisch en het autonoom zenuwstelsel, het autonoom zenuwstelsel wordt onderverdeeld in het sympathisch en het parasympatisch zenuwstelsel.

Centraal zenuwstelsel
Monique

Het Centraal Zenuwstelsel

Het centrale zenuwstelsel verzorgt de verwerking van de prikkels die binnenkomen (sensorische input). Na ontvangst van de prikkel wordt er beoordeeld of er een bedreiging is voor het lichaam. Vervolgens wordt bepaald hoe het lichaam hierop moet reageren. Het centraal zenuwstelsel wordt onderverdeeld in 4 hoofdgebieden. de grote hersenen de kleine hersenen de hersenstam het ruggenmerg Het zenuwweefsel van  het centraal zenuwstelsel kan worden verdeeld in grijze stof en witte stof. In het ruggenmerg ligt de grijze stof centraal, in de grote hersenen ligt de grijze stof als een schil over de witte stof heen. De grijze stof bestaat

Lees verder »
Zenuwstelsel
Monique

Het Perifeer Zenuwstelsel

De twee hoofdtaken van het perifeer zenuwstelsel zijn:  prikkels in de zintuigen omzetten signalen en transporteren naar het centraal zenuwstelsel  informatie van de hersenen naar spieren en klierweefsel brengen De zenuwen die niet in het centraal zenuwstelsel  liggen horen bij het perifeer zenuwstelsel. Dit zijn: 12 paar hersenzenuwen en 30 paar ruggenmerg-zenuwen De hersenzenuwen doorboren op verschillende plaatsen de schedel. Ze staan in verbinding met de hersenen en de hersenstam. De ruggenmerg-zenuwen verlaten het wervelkanaal tussen de wervelbogen door en gaan uit van het ruggenmerg. Het perifeer zenuwstelsel kan functioneel worden onderverdeeld in (er is niet echt een anatomisch onderscheid) het somatisch (willekeurig) zenuwstelsel het

Lees verder »
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

Tags:

Zenuwstelsel

Sluit Menu